Thay đổi thế nào mới nên mong đợi?

Bắt đầu từ năm 2009, một không khí hoang mang cực độ bao trùm Vinashin. Mọi người đều thấy rõ thuyền trưởng Bình đã đưa con tàu đâm vào đá và vẫn cố giữ hướng đi cũ (hoặc không thể tìm ra hướng đi mới). Tâm lý mong chờ một sự thay đổi ngày càng tăng. Khi bế tắc, mọi người khát khao thay đổi đó là chuyện bình thường. Ôbama nắm bắt được tâm lý đó nên từ một anh da đen, không hề có kinh nghiệm quản lý nhà nước (chưa từng làm thống đốc bang) có thể nhảy lên làm tổng thống Mỹ!

Nhưng điều đáng buồn là thay đổi về hình thức đã diễn ra triệt để ở Vinashin nhưng kết quả lại hoàn toàn thất vọng ngay từ những tuần đầu. Một đám trẻ con xuất thân từ một cái chuồng gà công nghiệp,  hùng hổ nhưng ngây ngô, thiếu cả những kỹ năng lãnh đạo quản lý tối thiểu, ra sức “nổ’, “chém gió”, đập nước tứ tung làm cho con tàu đang chìm rã ra từng mảng ( xem http://bit.ly/v1WXi8), giống hệt một trường hợp khác mà cả nước đều biết,http://bit.ly/tyr3G0. Kết quả hai năm “tái cơ cấu” đến bây giờ đã quá rõ ràng và lại phải “tái cơ cấu lần 2”. Vẫn con người và cách làm cũ, hai năm nữa sẽ là lần “giải quyết cuối cùng”.

Thay đổi như thế thì thà đừng thay đổi còn hơn. Hoãn vụ xử lại một vài năm, cho Bình và ê kíp khắc phục hậu quả, kết quả chắc chắn sẽ tốt hơn rất nhiều. Đây cũng chính là điều đang được áp dụng với các ngân hàng như thống đốc Bình đã nói: “Mục tiêu quan trọng là nếu cá nhân, tổ chức nào có sai phạm làm thất thoát tài sản của Nhà nước, người dân thì phải tạo điều kiện cho họ trước tiên khắc phục đầy đủ các thất thoát đó, để đảm bảo quyền lợi của người dân, của nhà nước, của hệ thống, còn những hành vi vi phạm sẽ phải xử lý nghiêm minh theo pháp luật.” (nguồn http://bit.ly/X8lnN5)

Vì vậy, những thay đổi về hình thức không phải là điều đáng mong đợi, thậm chí còn làm cho tình hình tồi tệ hơn.

Thay đổi về thực chất, đáng mong đợi phải làm được những việc sau đây:

  1. Chọn được đúng người có bản lĩnh thật sự. Điều này phụ thuộc thể chế. (xem http://bit.ly/TMWGa4). Các cụ vẫn tự hào là “hào kiệt đời nào cũng có”. Không hiểu thời thế này có tạo nên anh hùng hay không?
  2. Có một cơ chế cứu đắm đặc biệt để trong một bối cảnh vô cùng khó khăn, ổn định được tình hình và tìm ra được những khe cửa hẹp thực sự khả thi, xây dựng cơ sở và tạo niềm tin cho tương lai, cầm cự trong khi chờ đợi kinh tế thế giới qua cơn suy thoái (xem http://bit.ly/TMWZli).

Nhảy từ tả sang hữu, từ một tình trạng độc diễn không kiểm soát sang một cơ chế kiểm soát tập thể, bắt tuân thủ gắt gao một hệ thống pháp luật còn thô sơ, nhiều sai sót sẽ làm cho ai cũng sợ, lo phòng thân, kết quả là mọi việc đình đốn. Vì thế mới cần cơ chế cứu đắm đặc biệt (hoặc là chấp nhận thoi thóp 10-20 năm để hoàn thiện pháp luật!).

Trục vớt một con tàu khổng lồ đang đắm trong hoàn cảnh bão tố toàn cầu là chuyện đội đá vá giời ngay cả với những vĩ nhân, không nên có quá nhiều hy vọng. Nước Nhật với nền tảng siêu tốt còn mất đến 14 năm để khắc phục khủng hoảng. Nhưng họ làm được điều này: “tác động trên đời sống hàng ngày hạn chế. Tỷ lệ thất nghiệp cao nhưng không đến mức khủng hoảng. Do truyền thống căn cơ, tiết kiệm của người Nhật, ảnh hưởng đến gia đình Nhật trung bình không lớn, mức sống không giảm nhiều so với những năm 80.” (xem http://bit.ly/R5fcH0). Có lẽ chỉ nên mong được như vậy.

Nếu không thay đổi được về thực chất, lỗi lầm quá khứ chỉ là cơ hội để một đám sâu mới đang gầy gò xông vào kiếm ăn trên xác chết.

Điều đáng mong đợi nhất là tấn “bi kịch lớn của nền kinh tế http://bit.ly/XaBTMJ” sẽ kéo dài trong bao lâu và kết thúc có hậu không? Mọi chuyện khác không giải quyết được điều đó đều là vô nghĩa.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s