Trục vớt tàu đắm (tiếp)

Bài Trục vớt tàu đắm trước đặt nặng vấn đề chất lượng người trực tiếp đi trục vớt tàu.

Trong khi phương án khả thi chưa có, việc gì phải thế?

Bởi vì ngay cả khi chưa có phương án trục vớt, mấy điều cần thiết là:

  • Tìm hiểu chính xác tình trạng tàu.
  • Giữ vững, và nếu có thể,  tăng cường tính nổi cho tàu.

Điều thứ nhất rất cần cho người lập phương án. Báo cáo tình trạng tàu sai sẽ dẫn đến phương án sai. Mà xác định đúng tình trạng một con tàu chìm không dễ. Phải giỏi nghề, sâu sát, lặn xuống tận nơi, hiểu từng ngóc ngách.

Điều thứ hai lại càng quan trọng. Nếu không biết làm gì thì ngồi im, đừng có phá phách lung tung làm mất hoàn toàn tính nổi của tàu là không còn hy vọng. Con tàu nhỏ không cần tính nổi, có thể dùng sà lan, phao trục nó lên. Nhưng tàu lớn thì phải tự nổi.

Một trong những cách tăng cường tính nổi cho tàu đã đề xuất ở đây.

Bây giờ trở lại vấn đề quan trọng nhất, điều kiện tiên quyết để trục vớt thành công: có đủ sức mạnh và có phương án khả thi.

Con tàu ta đang bàn đến là một con tàu “đặc biệt”: rất lớn lại nát, không đủ tiêu chuẩn đi biển, nợ nần lung tung, hồ sơ kỹ thuật vừa sai vừa thiếu, chìm đúng vào vùng cát lún ngay trên luồng đông tàu qua lại, để chậm một ngày là lún xuống hàng mét và tôn vỏ bong ra từng mảng, tính nổi mất đi từng ngày, luồng bị tắc các tàu khác không đi qua được. Nó cũng gần giống một đám cháy: càng chậm cứu nó lan ra càng lớn, hậu quả càng nặng nề.

1- Cơ chế đặc biệt để xử lý các sự cố đặc biệt

Đây là một sự cố đặc biệt và khẩn cấp, không thể tổ chức xử lý theo cách thông thường được. Thực tế trục vớt tàu Bạch đằng giang và Mỹ đình cũng cho thấy như thế.

Trong cuộc sống nhiều sự cố đặc biệt và khẩn cấp có thể xảy ra: bão lụt, động đất, cháy rừng, dịch bệnh, bạo loạn, … Những trường hợp đó đều cần có cơ chế đặc biệt để xử lý. Nói riêng trong ngành ngân hàng, khi một ngân hàng bị phá sản dễ gây tâm lý hoảng sợ, người gửi rút tiền ra hàng loạt ở các ngân hàng khác dẫn đến sụp đổ toàn hệ thống. Vì vậy, cách đây hơn 10 năm, cơ chế kiểm soát đặc biệt và toàn diện sẵn có của ngành ngân hàng đã được áp dụng vào VP Bank cứu cho nó khỏi phá sản.

Một ví dụ khác. Khi tổng thống Mỹ tuyên bố một bang, một vùng ở vào “tình trạng thiên tai”, cơ chế ứng cứu của toàn liên bang sẽ được vận hành để xử lý.

Các ngành kinh tế khác của ta (trừ ngân hàng) đã có cơ chế đó chưa?

Trong quá trình phát triển nhanh của một nền kinh tế vừa làm vừa học, chắc chắn còn nhiều sự cố khác xảy ra. Đó là điều không tránh khỏi dù không mong muốn.  Do đó các cơ chế đặc biệt phù hợp và hiệu quả để xử lý các sự cố đó là một bộ phận hữu cơ không thể thiếu của quản lý điều hành vĩ mô nền kinh tế, như một hệ thống cứu hỏa trên một con tàu.

Không có các cơ chế đó là một thiếu sót. Con tàu kinh tế cũng cần có hệ thống cứu hoả đầy đủ, sẵn sàng riêng của nó.

Trong hoạt động kinh doanh, sản xuất bình thường có rất nhiều luật lệ, quy chế phải theo. Nhưng trong những trường hợp sự cố thì khác. Việc trục vớt tàu đắm với các đặc điểm như trên phải được xếp vào loại sự cố đặc biệt và khẩn cấp để được xử lý bằng cơ chế đặc biệt cho những trường hợp đó, không bắt buộc phải theo luật hoặc chính xác hơn theo những luật đặc biệt được quy định trong cơ chế.

Khi cháy nhà, tai nạn lao động chết người ai cũng hiểu đó là sự cố và chấp nhận cơ chế đặc biệt xử lý sự cố. Nhưng trục vớt một con tàu đặc biệt như trên thì không phải ai cũng hiểu. Vì vậy giám đốc cần tổ chức họp liên tịch ở cấp cao nhất, thông qua nghị quyết cho phép dùng cơ chế đặc biệt, nếu cần bằng cách bỏ phiếu. Tin rằng số người hiểu sẽ chiếm đa số. Khi đã thông qua phải triệt để thi hành dưới sự giám sát chặt chẽ. Đó là nguyên tắc dân chủ, tập trung được rao giảng khắp nơi và đây là trường hợp phải áp dụng.

Cuộc họp đó cũng không phải chỉ thông qua ý chí áp dụng cơ chế mà cả chi tiết cụ thể của nó. Cơ chế đặc biệt phải được văn bản hóa cụ thể, chi tiết nó là cái gì trước khi đưa ra cuộc họp.

Cơ chế đặc biệt này không phải chỉ dùng một lần. Vận tải biển (và quản lý kinh tế nói chung) là một nghề đầy rủi ro, ai dám đảm bảo là không còn tàu đắm nữa? Vì vậy, ngay cả không có vụ đắm tàu này, cũng phải có sẵn cơ chế cho những trường hợp khác.

Cơ chế này phải tổng thể và đủ mạnh, không phải cơ chế lẻ tẻ giải quyết riêng từng mặt. Đó là cơ chế vĩ mô chung để xử lý các sự cố kinh tế mà con tàu đắm này chỉ là một trường hợp cụ thể.

Đưa tàu vào chế độ kiểm soát đặc biệt và toàn diện (không chỉ riêng tài chính). Một “bộ tư lệnh đặc nhiệm” được thành lập, làm việc toàn thời gian và chịu hoàn toàn trách nhiệm với quyền hạn dùng mọi biện pháp có thể để trục vớt tàu đắm nhanh nhất. Được phép bỏ qua các luật lệ, quy trình, thủ tục thông thường. Điều này không chỉ cần cho tiến độ nhanh, hạn chế thiệt hại lan rộng từng ngày như một đám cháy rừng mà còn vì áp dụng luật vào con tàu này là không khả thi.

Khi đã có cơ chế và quyền hạn như trên, các việc khác (xử lý nợ, bán tài sản, v.v..) chỉ còn là những biện pháp, không phải cơ chế riêng nữa.

Phải có bộ tư lệnh và huy động mọi lực lượng cùa doanh nghiệp vì việc trục vớt ra ngoài khả năng của thuyền trưởng và thuyền viên trên tàu. Nhất là một anh thuyền trưởng lơ ngơ và đám thuyền viên bỏ đi gần hết. Cũng như việc dẹp bạo loạn chính trị, dẹp bạo loạn kinh tế là nơi cần sử dụng mọi sức mạnh của hệ thống chuyên chính.

Đó là điều kiện tiên quyết để trục vớt con tàu đặc biệt này. Không thông qua được cái nghị quyết nói trên thì đừng bàn chuyện trục vớt nữa.

2- Phương án trục vớt và sửa chữa

Bước tiếp theo là lên phương án trục vớt và phương án sửa chữa để tiếp tục đưa tàu vào khai thác. Tức là giải quyết hậu quả quá khứ và bàn chuyện tương lai.

Hậu quả quá khứ của con tàu này thì nhiều: tiền nợ khi mua và khai thác tàu, bộ máy tổ chức nhân sự (thuyền bộ), hồ sơ pháp lý và kỹ thuật của tàu và cả đám tiền rơi vãi nữa. Tất cả những cái đó đều có cách giải quyết “đậc biệt” nhưng không phải chỗ bàn ở đây.

Cách lập lại hồ sơ của tàu cũng phải “đặc biệt”. Sau khi xong, hồ sơ tàu đầy đủ, đúng và có giá trị pháp lý. Lúc đó muốn làm gì tiếp mới được.

Phương án khai thác tương lai con tàu này cũng là một bài toán khó mà ngay cách xây dựng phương án không đúng cũng sẽ làm tốn thêm một đống tiền vô ích.

  • Phương án phải do một tập thể có năng lực thật sự soạn thảo. Cần phải có cả tư vấn nước ngoài. Đừng khoán cho một anh thuyền trưởng không có nghề và đám thuyền viên tan rã làm. Và cũng đừng đi tham khảo những kinh nghiệm cũ kỹ, lạc hậu.
  • Chủ động giảm cấp tàu từ đi biển cấp không hạn chế xuống cấp tàu ven biển, giao cho một xí nghiệp đang có việc quản lý, tàu không trực thuộc lãnh đạo công ty nữa. Đừng giao nó cho một phòng ban chỉ biết quản lý hành chính. Kiên quyết cắt hết những phần đã hỏng (thuyền bộ không tự cẳt được), thu bé nó lại. Xử lý những phần cắt ra như thế nào thì không bàn ở đây được.
  • Đừng lo lắng quá mức về tổng số người lao động được báo cáo trên giấy, họ đã tự cứu mình trước khi trời cứu từ mấy năm nay rồi. Cái họ cần là những khoản nợ lương, nợ bảo hiểm. Số còn lại phải lo không nhiều.
  • Giai đoạn tiếp sau khi giải quyết hậu quả là giai đoạn sửa chữa, hoán cải, tân trang lại con tàu để đạt tiêu chuẩn đi biển, điều mà trước đây nó không đạt nên mới bị đắm (xem). Để đỡ kinh phí, kiếm việc làm phù hợp cho nó tự sống, ví dụ làm kho chứa nước ngọt. Cái xí nghiệp đang có việc nói trên đủ điều kiện để làm việc đó. Đừng bắt nó tiếp tục chở hàng khi đang sửa chữa là lại đắm lần nữa.
  • Chọn thuyền trưởng thực sự có bản lĩnh và có nghề.
  • Đầu tư tiếp để hoán cải tàu thành một con tàu nhỏ nhưng hiện đại từ máy móc, thiết bị đến đội ngũ thuyền viên để chạy đúng tiến độ, có lãi. Mời tư vấn nước ngoài: lập phương án hoán cải, giám sát chất lượng hoán cải. Thuê thuyền bộ nước ngoài khai thác giai đoạn đầu và đào tạo, chuyển giao một hệ thống quản lý, con người đủ khả năng tiếp tục chạy tàu đúng tiến độ và có lãi, tức là có năng lực cạnh tranh quốc tế. Khi nó đủ điều kiện đi biển hãy bắt nó chở hàng để tự sống. Tóm lại là xây dựng bộ phận  nòng cốt, tinh nhuệ có thể tự sống được để chờ cơ hội thị trường. Tự sống như thế nào là một chủ đề riêng. Thị trường đi xuống không có nghĩa là một con tàu nhỏ, chất lượng tốt lại không kiếm được hàng để chở. Xóa bỏ hoàn toàn hoặc bao cấp để duy trì đều không ổn.
  • Định hướng đầu tư phát triển tàu cho các công ty khác có năng lực. Cả một ngành không phải chỉ là một công ty. Tấm gương ngành viễn thông cho thấy điều đó.

Một con tàu “xịn” với đội ngũ thuyền viên “xịn”, có đủ năng lực cạnh tranh trong vận tải biển quốc tế, mặc dù nhỏ, là căn cơ cần thiết để khi điều kiện thuận lợi có thể đầu tư tiếp nâng cao năng lực lên rất hiệu quả như tấm gương của STX Hàn quốc đã làm.

(Phù, mệt quá. Ngồi bệt dưới đất mà bàn chuyện thiên đình là một việc làm quá sức và cũng có thể là ngu, thậm chí nguy hiểm nữa. Ở “trển” thiếu gì những bộ óc sáng láng. Nhưng vừa rồi lướt qua vài nơi, chứng kiến không khí “hào hứng, tin tưởng vào tái cơ cấu” lại nổi máu Đông ki sốt.)

5 thoughts on “Trục vớt tàu đắm (tiếp)

  1. ” Đưa tàu vào chế độ kiểm soát đặc biệt và toàn diện (không chỉ riêng tài chính). Một “bộ tư lệnh đặc nhiệm” được thành lập, làm việc toàn thời gian và chịu hoàn toàn trách nhiệm với quyền hạn dùng mọi biện pháp có thể để trục vớt tàu đắm nhanh nhất. Được phép bỏ qua các luật lệ, quy trình, thủ tục thông thường. Điều này không chỉ cần cho tiến độ nhanh, hạn chế thiệt hại lan rộng từng ngày như một đám cháy rừng mà còn vì áp dụng luật vào con tàu này là không khả thi.”

    Có thể ở ” trển ” họ cũng biết vậy, nhưng không làm hoặc chưa làm được như vậy, thế nên tàu vẫn đang mất dần tính nổi, chưa kể chuyện thuyền trưởng đang muốn lên bờ nên không động chân động tay nữa rồi. Thuyền viên thì nhảy tàu cả đám, đám còn lại cũng vật vờ. Vậy đến bao giờ tàu mới nổi. Hu hu

  2. Bàn thế thôi cho đỡ sôi “máu Đông ki sốt” kẻo lại bị “ném đá” bây giờ.Bởi biết đâu lại có người không muốn cứu tàu thì sao.Hội buôn sắt vụn chỉ chờ tàu đắm để mua được mẻ lớn sắt phế liệu mà. Xung đột quyền lợi là câu chuyện muôn thủa của loài người.Có khi có hại nhưng cũng có khi là động lực phát triển (Con tàu mới tốt hơn ra đời chẳng hạn).Chỉ có điều chắc chắn là thuyền viên sẽ thất nghiệp một thời gian thậm chí có người phải bỏ nghiệp…

    • Đây là cơ hội để thiết lập hệ thống cứu hỏa cho nhiều đám cháy khác đã thấy bốc khói mù mịt. Nếu cháy rừng thì hội buôn sắt vụn cũng hết đất sống.

  3. Bác Trị ơi, lâu rồi không thấy Bác đăng bài mới. Em cứ đợi hoài, đọc bài của Bác khoái quá. Toàn thứ ngay cạnh mình mà không thấy.
    Bác cạn bài rồi hay hết nhiệt huyết hay tạm giảm tông đấy ạ.
    Mong sớm được tiếp tục nghe Bác thuyết trình.
    Em chào Bác.

  4. Pingback: Trục vớt tàu đắm. | Tìm hiểu và suy ngẫm về ngành công nghiệp tàu thủy

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s