Trục vớt tàu đắm.

Trục vớt tàu đắm có lẽ là công việc khó khăn, mạo hiểm, đầy rủi ro nhất trong ngành đường thủy. Và vì thế, nó đòi hỏi những điều khác thường ở cách tổ chức và người thực hiện. Vinashin “cũ” đã từng có những “thành công” vang dội trong việc trục vớt hai con tàu Bạch đằng giang và Mỹ đình một thời gây xôn xao dư luận.Hai vụ trục vớt này để lại nhiều bài học hay mà tôi điểm lại ở đây dưới góc nhìn cá nhân.

Để trục vớt thành công một con tàu đắm, nhất là loại tàu lớn lại nát như Bạch đằng giang cần có những điều kiện cần và điều kiện đủ.

Điều kiện cần là a/có đủ sức mạnh, b/có cơ chế và tổ chức phù hợp, c/lập được phương án đúng. Điều kiện đủ là chọn đúng người để thực hiện.

Ngay cả khi điều kiện cần còn chưa đủ, chọn đúng người thực hiện cũng rất quan trọng vì trục vớt có đặc điểm đặc thù như sẽ nói dưới đây.

Trong hai vụ nói trên, việc anh Bình chọn Vũ tôi nghĩ là đúng.

Điều đầu tiên việc trục vớt đòi hỏi bản lĩnh, ý chí kiên cường của người trục vớt, nhất là khi việc trục vớt thực hiện dưới nhiều áp lực phi kỹ thuật như hai trường hợp nói trên. Một công việc không biết có thành công hay không, nhiều lần thử thất bại, đầy những tình huống bất ngờ, nhiều khi tưởng như vô vọng, áp lực từ bên ngoài vô cùng lớn. Đối mặt với những điều đó, phải công nhận là Vũ có sự kiên cường mà ít người có được.

Bởi lẽ đơn giản là Vũ có cá tính mạnh và lớn lên trong khó khăn từ hai bàn tay trắng. Ngược lại, “con nhà giàu”, lớn lên trong nhung lụa, tiêu tiền như nước, làm việc gì cũng thuận lợi, hoang tưởng về bản thân mình thì lúc đầu hùng hổ, đội đá vá giời nhưng chỉ sau thời gian ngắn khó khăn bế tắc là nản chí, tiu nghỉu như mèo bị cắt tai, tìm đủ đường rút lui, thậm chí quay ra hục hặc với nhau. Những người như thế không cho đi trục vớt tàu đắm được.

Đi trục vớt tàu đắm mà suốt ngày hoài niệm: “Ngày xưa tớ tiêu một tối ở vũ trường cũng hết 500 triệu”, “Doanh thu các cậu chỉ bằng tiền nuôi mấy con cún nhà tớ” thì đúng là botay.com

Điều thứ hai, trục vớt tàu đắm đòi hỏi phải có nghề, am hiểu sâu sắc về con tàu bị đắm : kết cấu của nó như thế nào, tính nổi và ổn định là cái gì, nguyên nhân tại sao nó đắm, tình trạng hiện nay ra sao, hút chỗ nào thì nó nổi, lấp chỗ nào thì nước không vào tiếp, v.v… và v.v…. Thời đó, đã từng có một phó TGĐ Vinashin trực tiếp lặn xuống khảo sát lỗ thủng ở thân tàu, xả thân đến mức như thế. Cái yêu cầu về nghề này rất khắt khe, thậm chí một anh thuyền trưởng tàu cá cũng không thể chỉ huy trục vớt một con tàu hàng hiện đại được. Cùng là tàu nhưng hai cái khác nhau quá nhiều, nhất là trong hoàn cảnh trục vớt. Mặt khác nghề ở đây hiểu theo nghĩa rộng không phải thuần túy kỹ thuật. Vũ cũng chẳng phải người giỏi giang gì về kỹ thuật.

Yêu cầu tối thiểu là có nghề quản lý, lãnh đạo thật sự, tập hợp được quần chúng và biết sử dụng những người có chuyên môn. Một việc khó không thể là việc riêng của một cá nhân hoặc bè cánh của cá nhân nào đó.

Khả năng tập hợp quần chúng là điểm mạnh của cả anh Bình và Vũ và của mọi cấp trưởng “thật sự”. Việc Vũ trước đây “thu phục” được một đối thủ hàng đầu cũng nói lên điều đó.

Anh Bình một tay dựng nên Vinashin, đứng đầu sóng ngọn gió, được nhiều người khen đứt lưỡi nhưng vẫn thiếu hai tố chất cơ bản của người lãnh đạo: đầu óc kinh doanh và khả năng tổ chức, triển khai công việc. Tuy vậy, khả năng làm những việc mạo hiểm như trục vớt thì có thừa.

Công tử con nhà giàu, lớn lên trong công ty của bố, mặc dù có chức tước rất to nhưng suốt đời ăn theo nói leo, chưa bao giờ làm “cấp trưởng thật sự”, chỉ biết tiêu tiền chùa cũng không gọi là có nghề quản lý, lãnh đạo được.

Đi trục vớt mà đuổi hết thuyền viên cũ, rủ rê một đám bạn “có vấn đề” ở nơi khác, cả đời chưa trèo lên tàu bao giờ, chỉ thu phục nổi đám cơ hội trong các thuyền viên cũ thì thất bại là chắc chắn.

Người không có nghề, chỉ trỏ lung tung, thậm chí do ngu dốt lại còn phá thêm làm cho con tàu không bao giờ còn nổi lên được nữa. Nhiệt tình cộng với ngu dốt thì thành ra phá hoại là chân lý mà ai cũng biết. Những người không có năng lực quản lý lãnh đạo tối thiểu hoặc không có khả năng sử dụng những người có nghề thì đừng bảo họ đi trục vớt.

Muốn tàu “tự nổi” được thì phải bảo vệ những thể tích kín nước hiện có, bịt các lỗ hổng, hút bớt nước để tạo nên các thể tích kín nước mới. Phá phách lung tung, tàu mất hoàn toàn khả năng nổi trở thành đống sắt vụn là hết mọi hy vọng.

Nước là tối quan trọng đối với tàu. Tàu muốn nổi phải có nước. Tàu đắm là do nước tràn vào tàu. Nhưng điều kiện tiên quyết là tàu phải có đủ tính nổi. Nếu coi nước là quan trọng, sai một anh kỹ sư thủy lợi đi vớt tàu đắm, ra sức đục phá sai kỹ thuật để hút nước ra, tàu chỉ có đắm thêm thậm chí không bao giờ còn tự nổi lên được nữa.

Vì vậy, ngay cả khi chưa có một phương án trục vớt khả thi, người triển khai trục vớt cũng phải có ý chí kiên cường, có nghề quản lý để:a/khảo sát chính xác tình trạng tàu, cung cấp dữ liệu chính xác cho việc lập phương án trục vớt và b/bảo tồn được tình trạng tàu, không làm cho tàu nát thêm.

Những điều sau đây cần tránh:

  • Thiếu ý chí, càng khảo sát càng thấy sợ, mất tinh thần, bế tắc quay ra làm những việc vớ vẩn để giữ sĩ diện, đối phó tránh bị cấp trên mắng.
  • Non nớt trong quản lý, lãnh đạo, không tập hợp được quần chúng ngược lại “thành công xuất sắc” trong việc tạo nên một tâm lý hoang mang, chán nản, mất niềm tin của cả tập thể.
  • Không có nghề, khảo sát rồi báo cáo lung tung thì người lập phương án chỉ có chết.
  • Không có nghề, chọc cho tàu vỡ thêm, mất hoàn toàn tính nổi thì hết thuốc chữa.

Đó là những điều đại kỵ trong giai đoạn đầu chuẩn bị trục vớt. Người nào chỉ cần phạm vào một trong những điều nói trên thì nên thay thế ngay lập tức.

Nếu thực tế chứng tỏ những người ban đầu được giao trục vớt không đủ năng lực thì nên thay thế ngay. Hiệu quả của việc trục vớt và niềm tin của những người trong cuộc quan trọng hơn là dư luận lao xao của những người ngoài cuộc. Hơn nữa đây là loại công việc gấp, càng để lâu hậu quả càng nặng.

Điều thứ ba, đương nhiên là phải có tiền và phương tiện. Người có nghề, có tiền sẽ biết cách nên dùng phương tiện gì, dùng cách gì để trục vớt. Cách này không được thì nghĩ ra cách khác, đó là thực tế với hai con tàu nói trên. Đóng một con tàu đã mất rất nhiều tiền, trục vớt nó lên lại thêm một đống tiền nữa. Sai những người không có khả năng đi trục vớt là mất tiền oan một lần thứ hai và làm cho tàu đáng lẽ còn nổi được biến thành đống sắt vụn. Điều này thì những người bỏ tiền ra nên suy nghĩ cho kỹ.

Điều cuối cùng là một chút vận mệnh. Tàu Mỹ đình chỉ nổi chậm vài ngày là sẽ bị một loạt bài báo tung ra để “đánh”. Nó lại nổi lên đúng lúc mà ngay cả những người đang trục vớt cũng không nghĩ là sẽ thành công.

Đã chót tin một người đóng ra con tàu rồi lại làm nó đắm thì cũng nên cân nhắc thật kỹ về người sẽ trục vớt nó lên.

Chả lẽ lại thiếu người đến thế?

Trên đây chỉ bàn về điều kiện đủ: chọn đúng người trục vớt tàu. Còn điều kiện cần đã nói ở trên xin dành cho một bài khác.

Đối với cá nhân tôi, tàu nổi hay chìm chẳng còn ảnh hưởng gì nữa, cũng không thù ghét gì ai mặc dù giọng văn có hơi “chua chát”. Nhưng nếu nó bị phá đến mức không còn nổi lên được thì hàng loạt đồng nghiệp, bạn bè sẽ chìm theo. Đó là điều không ai muốn và cũng là một trong những lý do tôi viết những bài như thế này.

Trước kia mình đã hèn, trơ mắt nhìn con tàu đắm. Nay lại hèn bình phương thì ….

(Tái bút: nói về Bình, Vũ, Nam triệu hay nói chung về Vinashin “cũ” tôi sẽ chỉ nói những cái hay, cái được mà bây giờ không ai nhắc đến. Những cái xấu, cái dở thì … thuộc phạm vi “tự kiểm duyệt” mất rồi).

Xem tiếp...

6 thoughts on “Trục vớt tàu đắm.

  1. Ngược dòng thời gian.
    Nếu khi đó người ta không bế quan tỏa cảng, kịp thời cử hoa tiêu dẫn đường, cử lực lượng chức năng giám sát thuyền trưởng, thủy thủ đoàn và ném ra một số phao vừa đủ ( chỉ same same thậm chí bằng nửa số phao mà người ta phải tung ra sau này ) thì có lẽ con tàu đã không bị đắm hoặc chí ít thì cái sự đắm ấy cũng không gây ảnh hưởng quá lớn như thực tế đã xảy ra. Có điều con tàu đắm lại là phao cứu sinh cho những thực thể khác vì vậy cái sự đắm ấy là không tránh khỏi.
    Tàu đắm rồi, nếu người cứu đắm đủ năng lực, đủ bản lĩnh… đặc biệt là có phương pháp chỉ huy, tổ chức giỏi, biết khai thác, tận dụng năng lực và kinh nghiệm của thủy thủ đoàn còn lại – những người hiểu con tàu hơn ai hết, thay vì sử dụng một đám áo trắng cổ cồn cả đời chưa lên tàu, chỉ biết chạy lung tung trên mặt boong ngập nước, chỉ trích, bới móc … ( Điều này tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả ) thì việc trục vớt tàu chắc không rình rang, bế tắc như hiện nay.
    Nếu – Lại nếu nữa, bây giờ yêu cầu thuyền trưởng và đội ngũ sĩ quan cũ quay lại làm công tác trục vớt đứa con mà chính họ đã tạo ra ( tất nhiên có sự giám sát chặt chẽ của lực lượng đặc biệt ), biết đâu con tàu lại có thể ra khơi. Biết đâu đấy, mơ đi, những thủy thủ VINASHIN !!!

    • Hai cái nếu đầu phụ thuộc vào IQ của một người mà “Ai cũng biết là ai đấy”.
      Cái nếu cuối cùng, mặc dù rất đúng nhưng chỉ là MƠ thôi.

  2. Ta nhìn lại thời điểm trục vớt tàu Mỹ Đình đang trong tình trạng nửa chìm nửa nổi; nếu không quyết tâm trục vớt nó lên mà xẻo ngay những phần có thể xẻo được thì kết quả chỉ thu được đống sắt vụn còn thuyền viên thì tan tác. Những người trục vớt lúc đó đã quyết tâm vừa bơm nước,vá tàu, vừa chọn con nước thích hợp nên đã thành công, làm sống lại tàu Mỹ đình.Sau khi làm sống lại tàu Mỹ đình họ lại khôn ngoan đổi tên mới để tránh cái dớp đen đủi của tàu Mỹ đình và kết quả là có một con tàu mới có giá cao hơn cả tàu MD. Đây quả là bài học đáng suy ngẫm cho chủ tàu không may bị đắm.
    Vậy mà nhãn tiền đã có những chủ tàu không thương tiếc cho số phận con tàu và thuỷ thủ đoàn đã chọn cách thay hoa tiêu,thuyền trưởng,xẻ nát con tàu đẻ thu hồi sắt vun bất chấp thiệt hại và nhiều hệ luỵ khác thì thật là nực cười.
    Chắc là nhiều người cũng như tôi rất tâm đắc với bài học trục vớt này.
    Thật xót xa thay cho số phận thuyền viên thất nghiệp…!

  3. có ông thần đèn ở Hải Phòng chuyên môn trục vớt tàu đắm tài lắm đề nghị các ông đến đó mà học tập kinh nghiệm . Cái gì khó thì nhờ dân làm hộ .

  4. “Chả lẽ lại thiếu người đến thế?
    Không thuê tây thì thiếu thật”
    Không tây nào làm được trong cơ chế của ta đâu !

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s