Tài liệu học mở về đóng tàu

GIỚI THIỆU HỆ THỐNG TÀI LIỆU HỌC MỞ

CỦA VIỆN CÔNG NGHỆ MASSACHUSETTS

Phan Vĩnh Trị

(Bài đăng trên website Vinashin 4/2005)

Viện Công nghệ Massachusetts (Massachusetts Insitute of Technology – MIT) là một trường đại học kỹ thuật Mỹ nổi tiếng thế giới, “nơi sản xuất ra các giải Nobel”. Bắt đầu từ năm 2000 với sự tài trợ của hai quỹ tư nhân và của bản thân viện, dự án “ Tài liệu học mở – Open Course Wars “ được triển khai. Dự án này có mục tiêu cho đến năm 2008 sẽ đưa lên Internet toàn bộ các tài liệu học tập (bài giảng, bài tập, đề án môn học, thời khoá biểu,….) của 1800 môn học hiện đang giảng dạy tại MIT. Cho đến năm 2004, đã đưa lên Internet được khoảng 900 môn tại địa chỉ http://ocw.mit.edu .

Các tài liệu này dành cho các giáo viên, sinh viên trước và sau đại học, những người tự học tham khảo hoàn toàn miễn phí.

Riêng với ngành Công nghiệp Tàu thuỷ, các bạn có thể tham khảo trong phần các môn học thuộc về khoa Công nghệ Biển (Ocean Engineering Department) có các môn sau:

1. Marine Hydrodynamics

2. Surface Waves and their Interaction with Floating Bodies

3. Numerical Marine Hydrodynamics

4. Hydrofoils and Propellers

5. Ship Structural Analysis and Design

6. Maneuvering and Control of Surface and Underwater Vehicles

7. và một số môn liên quan khác, xem chi tiết tại địa chỉ nêu trên.

Ngoài các môn học nêu trong khoa Công nghệ Biển, tại các khoa khác có thể còn có một số môn liên quan đến ngành Công nghiệp Tàu thuỷ mà chúng tôi chưa có thời gian tìm hiểu hết.

Để làm ví dụ , xin giới thiệu nội dung của môn Tính toán và Thiết kế kết cấu tàu thuỷ (Ship Structural Analysis and Design) tại địa chỉ http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Ocean-Engineering/13-122Ship-Structural-Analysis—DesignSpring2003/CourseHome/index.htm như dưới đây:

Thời gian lên lớp: mỗi buổi 1 giờ, ba buổi một tuần.

1. Danh mục các bài giảng (Syllabus)

2. Thời khoá biểu (Calendar).

3. Các bài giảng (Lecture Notes).

4. Bài tập (Assignments)

5. Thiết kế môn học (Project)

6. Tài liệu nghiên cứu (Study Materials).

7. Các nguồn thông tin khác (Related Resources).

Thời khóa biểu cho trong bảng dưới đây:

Ngày

Bài giảng

Tài liệu đọc

Bài tập

I- Cắt và Uốn (Shear and Bending)

1

Bài giảng 1: Cắt và Uốn

* Sách “Thiết kế Kết cấu vỏ tàu thủy” của Hughes, chương 3 mục 3.1-3.3 : Tính toán dầm tương đương.

* Quy phạm Phân cấp và đóng tàu vỏ thép 2003 của ABS. Phần Độ bền dọc của tầu, trừ phần 3: Kết cấu và trang bị của vỏ.

Bài tập 1: Cắt và Uốn

2

Bài giảng 2: Tính lực nổi phân bố dọc tàu

Bài tập 2: Tính lực nổi

II- Đặc trưng hình học mặt cắt thanh thành mỏng

3

Bài giảng 3: Uốn thuần túy không xoắn

Bài tập 3: Ứng suất tiếp, tâm xoắn

4

Bài giảng 4: Xoắn thuần túy mặt cắt hở

Bài tập 4: Xoắn tổ hợp và xoắn St. Venant mặt cắt nhiều ô.

5

Bài giảng 5: Xoắn thuần túy mặt cắt kín

6

Bài giảng 6: Xoắn thuần túy và xoắn dọc

7

Bài giảng 7: Tính toán đặc trưng hình học mặt cắt hở

Bài giảng 7a: Tính toán đặc trưng hình học mặt cắt kín

8

Bài giảng 8: Tâm cắt của mặt cắt kín

Bài giảng 8a: Ứng suất cắt tại mặt cắt nhiều ô

Bài giảng 8b: Xoắn St. Venant mặt cắt nhiều ô

9

Bài giảng 9a: Mặt cắt nhiều thành phần (composite)

Bài giảng 9b: Tính đến hiệu ứng lực cắt

Bài giảng 9c: Ứng suất cho phép

Chương 3 và 6 tài liệu của Hughes

Tham khảo: chương 11 tài liệu của Shames.

III- Giới thiệu chương trình Maestro

Bài tập 5: Hướng dẫn sử dụng chương trình Maestro và dựng mô hình tính (sơ bộ)

IV- Phương pháp và tính toán thiết kế

10

Cơ sở và phương pháp thiết kế

Chương 1 và 2 Nhập môn thiết kế kết cấu của Hughes

11

Tải trọng và phương pháp thiết kế (tiếp theo)

V- Uốn tấm

12

Uốn tấm

13

Uốn tấm (tiếp theo)

14

Giải phương trình tấm chịu uốn

VI- Tính độ bền panel, dàn, khung sườn

15

Trạng thái giới hạn của panel, dàn, khung sườn

Tính khớp dẻo và mặt cắt dẻo – Mục 16.1 tài liệu đã dẫn

Bài tập 6

VII- Ổn định và độ bền cột chịu nén

16

Ổn định cột chịu nén

Chương 13: Ổn định và độ bền cột chịu nén, tài liệu đã dẫn

Bài tập 7

Bài tập 8

VIII- Ổn định và độ bền của tấm

17

Ổn định của tấm

Chương 12: Ổn định và độ bền của tấm, tài liệu đã dẫn

IX- Ổn định của panel có nẹp gia cường

18

Ổn định của panel có nẹp gia cường

Mục 13.1: Panel có nẹp gia cường dọc (kể cả phần mất ổn định cục bộ của nẹp), tài liệu đã dẫn

X- Độ bền của panel có nẹp gia cường

19

Độ bền panel có nẹp gia cường

Chương 14: Độ bền panel có nẹp gia cường

XI- Ma trận kết cấu, hệ dầm và phương pháp Phần tử hữu hạn

20

Ma trận kết cấu (mở đầu)

– Ví dụ tính hệ dầm

– Hughes mục 7.3

21

Ma trận kết cấu (tiếp theo)

22

Ví dụ hệ dầm hai đầu khớp

23

Hệ dầm chỉ chịu uốn- Phương pháp tính chung

24

Bậc tự do của hệ dầm-dàn

Đồ án môn học : tối ưu hóa kết cấu phà

Các bài giảng bài tập, hướng dẫn làm đồ án nêu trong thời khóa biểu trên đều có dưới dạng file Acrobat (*.pdf) cho trong các mục Bài giảng, Bài tập và Đồ án môn học tương ứng. Các file này có thể nhấn chuột vào để mở ra trong trình duyệt hoặc download về và mở xem bằng chương trình Adobe Reader.

Tài liệu nghiên cứugồm có:

· Các quy tắc thiết kế (Design Rules)

· Sổ tay thiết kế (Design Manual)

Hai tài liệu này cũng được cho dưới dạng file *.pdf.

Các nguồn thông tin khác cho hai đường liên kết (link) dẫn đến hai website của

· Đăng kiểm Mỹ (ABS) www.eagle.org . Tại đây có các tài liệu quy phạm đóng tàu có thể download về được.

· Tạp chí Structural Engineer www.gostructural.com .

Nhận xét sơ bộ:

Mục đích của phần trên như đã nói chỉ nhằm giới thiệu chung cho bạn đọc có được khái niệm về chương trình này. Bạn nào muốn tìm hiểu và sử dụng kho tài liệu nói trên cần phải trực tiếp vào website xem và download các tài liệu về nghiên cứu kỹ. Số lượng tài liệu nhiều và dầy, chúng tôi cũng không có điều kiện đọc hết. Sau khi xem qua một số phần, xin có một vài nhận xét sơ bộ như sau:

· Nội dung môn học dĩ nhiên là hiện đại: tính độ bền theo trạng thái giới hạn, sử dụng các công cụ toán học hiện đại như ma trận, phương pháp phần tử hữu hạn,… để hướng vào tính toán bằng phần mềm mà không trình bày các phương pháp tính tay. Đây cũng làmột hướng cần quan tâm khi cải cách các giáo trình hiện nayở Việt nam: hướng vào các cơ sở toán học của các phần mềm hiện đại và chính xác hơn, coi việc tính bằng phần mềm là đương nhiên sinh viên phải biết. Các công cụ, phương pháp tính tay (các phương pháp xấp xỉ tích phân, các bảng tính tay,…) chỉ nên đưa vào phần tham khảo dành cho những hoàn cảnh không có phần mềm.

· Các phần mềm dùng trong môn học là chương trình bảng tính Microsoft Excel, chương trình hỗ trợ các tính toán kỹ thuật MathCad ( www.mathcad.com ) và chương trình tính và tối ưu kết cấu tàu bằng phương pháp phần tử hữu hạn ( xem chi tiết và download bản demo tại địa chỉ http://www.proteusengineering.com/maestro.htm)

· Khó khăn lớn nhất đối với người Việt (giáo viên, học sinh, người tự học,..) có lẽ là ở cách học khác nhau và thiếu sách tham khảo. Các bài giảng nêu trên đều rất cô đọng, ngắn gọn theo dạng văn nói, có tính chất hướng dẫn tự học, đòi hỏi phải đọc thêm các tài liệu quy định trong mục Tài liệu đọc thì mới hiểu thấu đáo được. Những tài liệu đọc này lại là các sách đã xuất bản, phải mua không có sẵn miễn phí trên Internet.

· Dù có nhiều khó khăn nhưng đây là một nguồn tài liệu cực kỳ quý giá. Hy vọng là nó sẽ có ích cho các bạn

One thought on “Tài liệu học mở về đóng tàu

  1. Cảm ơn bác. Qua mục này cháu mới biết bọn sinh viên Mỹ nó học gì sẵn trau dồi thêm vốn tiếng Anh.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s